Một số bệnh viêm đường hô hấp thường gặp ở trẻ em và cách điều trị

Tác giả: | Ngày đăng: 25/04/2016 | Chuyên mục: | 0 Bình luận

Các bệnh viêm đường hô hấp thường gặp bao gồm: viêm phế quản cấp, viêm phổi do các loại vi khuẩn, virus, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi, tràn dịch màng phổi, lao phổi. Các bệnh này chiểm khoảng 80% số các bệnh lý hô hấp, bên cạnh đó, còn nhiều bệnh hô hấp khác, tuy nhiên chỉ chiểm tỷ lệ ít hơn như: giãn phế quản, viêm phổi kẽ, bụi phổi, các biểu hiện trọng các bệnh hệ thống, nội tiết, cơ xương khớp, thận…

Ở Việt Nam, do tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng nên bệnh về đường hô hấp ngày càng phổ biến, thường gặp nhất là bệnh viêm phế quản cấp, bệnh thường phổ biến ở trẻ nhỏ dưới 3 tuổi hoặc người già, những người có bệnh mũi, xoang hoặc khuyết tật về phổi… Với trẻ em, do sức đề kháng còn kém, sự thiếu kiến thức về y tế của các bậc cha mẹ và nhiều yếu tố khách quan khác khiến cho các bé dễ bị nhiễm bệnh hơn, đặc biệt vào những thời điểm giao mùa.

Sau đây, chúng ta sẽ đề cập đến một số bệnh thường gặp, biểu hiện bệnh lý, triệu chứng và cách điều trị:

*  Bệnh viêm phế quản cấp:

– Triệu chứng:

Tùy theo tác nhân gây bệnh khác nhau mà triệu chứng và diễn tiến của bệnh có thể thay đổi.

+ Triệu chứng viêm phế quản cấp có thể xuất hiện thật rầm rộ, diễn biến nhanh chóng ngay lập tức sau khi tiếp xúc với tác nhân gây hại nồng độ cao ví dụ không khí ô nhiễm, tiếp xúc khói amoniac, khói acid .v.v. ;

+  Triệu chứng viêm phế quản cấp cũng có thể diễn tiến âm thầm nhẹ nhàng hơn trong trường hợp sau tiếp xúc siêu vi.

Bệnh cảnh lâm sàng viêm phế quản cấp thường gặp nhất là bệnh cảnh viêm phế quản cấp sau nhiễm siêu vi. Viêm phế quản cấp thường diễn ra các giai đoạn như sau:

+ Giai đoạn ủ bệnh : sau khi tiếp xúc với các giọt nước bọt bắn ra từ người nhiễm siêu vi hô hấp, người bệnh sẽ có thời gian từ 1 – 3 ngày ủ bệnh, trong giai đoạn này người bệnh hoàn toàn không có triệu chứng gì.

+ Giai đoạn viêm long hô hấp trên : bệnh nhân có các triệu chứng của viêm đường hô hấp trên như hắt hơi, sổ mũi, đau họng ; triệu chứng toàn thân như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ, khớp. Trong giai đoạn này người bệnh thải ra môi trường bên ngoài rất nhiều siêu vi và có thể lây cho người khác nếu có tiếp xúc lân cận.

+ Giai đoạn viêm phế quản cấp : bệnh nhân có các triệu chứng ho, ban đầu là ho khan sau đó ho đàm, đàm có thể là màu trắng hoặc đàm đục, đàm vàng, xanh, có một số trường hợp vướng máu khi ho nhiều quá ; bệnh nhân thường than đau rát sau xương ức tăng lên khi ho.

+  Giai đoạn phục hồi : các triệu chứng hô hấp và triệu chứng toàn thân giảm dần và hồi phục trong thời gian từ 7 – 10 ngày trong đa số các trường hợp.

Trong một số ít các trường hợp có thể bội nhiễm vi khuẩn và xuất hiện viêm phế quản cấp do vi khuẩn, thậm chí là viêm phổi do vi khuẩn.

– Cách điều trị:

Đa số trường hợp viêm phế quản cấp do nhiễm siêu vi có diễn tiến nhẹ nhàng và tự giới hạn, điều trị giảm triệu chứng là chính. Bệnh nhân cần được nghỉ ngơi, uống nước nhiều, súc miệng nước muối ấm lạt, uống thuốc hạ sốt giảm đau khi có sốt và đau nhức mình mẩy, dùng thuốc giảm ho nếu ho quá nhiều.

* Hen phế quản:

– Triệu chứng: Đặc điểm của triệu chứng khò khè khi bị hen phế quản thường xuất hiện từng cơn, thoáng qua, kết hợp với nhiễm virus hoặc do nhiều yếu tố khởi phát như thay đổi thời tiết, dị ứng theo mùa… và giữa các đợt không còn khò khè nữa. Triệu chứng khò khè thường xuất hiện trước 3 tuổi và kéo dài đến sau 6 tuổi; hoặc khò khè khởi phát muộn sau 3 tuổi có thể xuất hiện từng cơn hay do nhiều yếu tố khởi phát. Do đó, khi trẻ có dấu hiệu thở khò khè thì gia đình cần đưa con đi kiểm tra đường hô hấp để chặn nguy cơ thành hen phế quản.

Trong trường hợp không phát hiện bệnh kịp thời ở giai đoạn khò khè, thì bệnh hen phế quản sẽ dần xuất hiện với các triệu chứng điển hình hơn. Trẻ bắt đầu viêm long đường hô hấp trên với các dấu hiệu hắt hơi xổ mũi… và xuất hiện cơn hen với các triệu chứng khò khè, đặc biệt vào nửa đêm về sáng, khó thở ra, có tiếng rít cò cử… hoặc nhiều trường hợp trẻ xuất hiện bệnh ở thể không điển hình, chỉ có viêm long đường đường hô hấp trên và thở khò khè. Khi trẻ đã có những dấu hiệu rõ như trên thì nghe phổi sẽ có ran rít và ran ngáy, xét nghiệm máu sẽ thấy số lượng bạch cầu không tăng, chỉ tăng bạch cầu ái toan. Trong trường hợp hen bội nhiễm thì số lượng bạch cầu và bạch cầu đa nhân trung tính tăng. Khi đó chụp phổi thấy ứ khí phổi.

– Cách điều trị: Nhờ những hiểu biết trên đây mà cách điều trị HPQ đã có những tiến bộ rất rõ rệt và cho hiệu quả cao. Vậy khi trẻ bị HPQ cần chọn sử dụng những thuốc gì? Các thuốc giãn phế quản dạng hít và khí dung hiện đang có tác dụng rất tốt để cắt các cơn ho cấp tính. Có thể sử dụng ngay tại nhà 1 trong 2 loại thuốc sau đây khi trẻ có cơn ho và khó thở:
– Ventolin hoặc bricanyl hoại hộp xịt hít thở, mỗi lần xịt thở 2 cái và có thể nhắc lại sau 20 phút nếu cần thiết. Đối với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi cần phải sử dụng thêm một dụng cụ gọi là buồng hít để thở qua đó.
– Thuốc dự phòng cơn hen hiện đang có rất nhiều trên thị trường bao gồm các chế phẩm kết hợp của thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài và corticoid đường phun hít. Các chế phẩm hiện sử dụng phổ biến là: symbicort (thuốc dùng theo đường hít) và seretide (có 2 dạng thuốc hít và thuốc xịt). Liều dùng của thuốc thay đổi theo mức độ nặng, nhẹ của từng trẻ bị hen, nhưng nhìn chung được chia làm 2 lần: dùng buổi sáng và buổi tối. Đối với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, cũng vẫn cần phải sử dụng thêm một dụng cụ gọi là buồng hít để thở qua đó. Cần cho trẻ xúc miệng sau xịt hoặc hít các thuốc này để tránh nấm họng.
– Với những trẻ nhỏ tuổi, việc dùng thuốc dạng xịt hoặc hít ít hiệu quả, trong trường hợp đó có thể cho trẻ dùng thêm Singulaire (Montelukast).

* Viêm mũi họng cấp:

– Triệu chứng:

Thời gian ủ bệnh từ 2 – 6 ngày, sau đó người bệnh bị sổ mũi và đau họng.

Họng bị đỏ, rát gây nuốt khó. Bệnh nhân có thể còn bị sốt, nhức đầu, chóng mặt.

– Cách điều trị:

Để bệnh nhân nằm nghỉ, tránh nơi lạnh, gió. Cho uống nước nóng (trà, sữa), xông hơi cho thông mũi (có thể dùng loại băng đặc biệt dính vào sống mũi), uống thuốc chống tụ huyết. Trường hợp khó thở, ho từng cơn kéo dài, sốt cao, nhức đầu nhiều cần đưa tới bác sĩ.

Khi khám, bác sĩ sẽ chú ý tới các triệu chứng bệnh để xác định bệnh và tìm hiểu xem bệnh có những biến chứng như viêm tai, viêm xoang, viêm thanh quản, viêm phổi… không, để quyết định việc giữ bệnh nhân ở lại bệnh viện và cho uống thuốc kháng sinh. Những trường hợp khó thở và thở có tiếng rít đều là nặng. Để tránh lây bệnh sang những người xung quanh trong gia đình hoặc lớp học, bác sĩ yêu cầu người bệnh phải giữ gìn vệ sinh như rửa tay, che miệng khi ho và nếu cần phải ở cách ly.

 Trên đây là một số bệnh thường gặp ở trẻ, các bậc phụ huynh hãy tham khảo và chọn những phương pháp để bảo vệ sức khỏe con mình một cách tốt nhất.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *